Het gaat mij om die 4 miljoen mensen

In gesprek met Froukje Stuursma

Hoe ziet een dag van jou eruit?

‘Ik werk als adviseur basisvaardigheden bij Biblionet Drenthe. Wij adviseren en ondersteunen bibliotheken op provinciaal niveau bij het bevorderen van de vaardigheden die mensen nodig hebben om mee te kunnen doen in de samenleving. Dit zijn taal, rekenen en digitale vaardigheden. Samen noemen we dit basisvaardigheden. Mensen kunnen terecht bij de bibliotheek als ze tegen problemen aanlopen. Bibliotheken organiseren cursussen, bijeenkomsten, spreekuren en workshops om mensen te helpen met hun basisvaardigheden.

Kijk, je hebt vaardigheden nodig om mee te kunnen doen in de huidige samenleving. Brieven lezen die je krijgt, maar ook digitaal je weg vinden. Zeker de afgelopen 2 jaar tijdens de Coronaperiode. Kijk maar eens naar de Coronacheck app. Waarin je met je DigiD een afspraak moest maken en allerlei handelingen moest verrichten, die veel mensen niet kunnen bijbenen.’

Om hoeveel mensen gaat het dan?

‘Er zijn in Nederland 2,5 miljoen mensen die moeite hebben met lezen, schrijven en rekenen. 4 miljoen zelfs als je het digitale daar ook in meeneemt (CBS, 2019). Een hele grote groep dus. En als je dat teruglegt naar het thema gezondheid, dan kun je bijvoorbeeld denken aan het niet kunnen lezen van een bijsluiter. Of wat dacht je als je een ziekenhuis binnenkomt? Dan zie je als eerste zo’n paal waar je moet drukken op wat je komt doen. Veel mensen weten dan hun weg niet te vinden. Maar ook hoe je online betrouwbare informatie vindt over je gezondheid lukt slecht. Of ‘wat staat er eigenlijk in deze folder?’ ‘Hoe bereid ik me voor op een gesprek met de huisarts?’ Fijn dat de bibliotheek mensen hulp en informatie biedt. En mensen vaardiger maakt op het gebied van taal en digitaal in relatie tot hun gezondheid.

Het beeld van de bieb is vaak nog gebaseerd op wat het vroeger was. Tegenwoordig spreken we van een maatschappelijke educatieve bibliotheek, waarbij een boek niet meer het enige middel is om kennis op te doen. Je kunt er ook terecht met vragen over bijvoorbeeld ‘waar verleng ik mijn rijbewijs?’ of ‘hoe schrijf ik me in voor een sociale huurwoning?’. We hebben een landelijk dekkend netwerk van zogenaamde IDO’s. Dat is de afkorting van een Informatiepunt Digitale Overheid. We vullen daar niet zelf de formulieren in, maar helpen mensen op weg naar de juiste partner. Er zijn ook heel veel bibliotheken, die cursussen aanbieden in het kader van Digi-vitaler. Over het omgaan met patiëntenportalen en het vinden van betrouwbare gezondheidsinfo. De bibliotheek is heel laagdrempelig. Het heeft geen label en je hoeft niet er niet voor te betalen.’

Welke rol speel jij?

‘Vanuit Biblionet Drenthe geven we bijvoorbeeld trainingen aan bibliotheken over hoe je een klant in het IDO helpt en te woord staat. Dus dat gaat dan over deskundigheidsbevordering. Maar we organiseren ook inspiratiesessies over nieuwe dingen. En proberen door te verbinden samenwerkingen op te zetten, bijvoorbeeld met gezondheidspartijen.’

Waar gaat het bij jullie 28-11 tijdens het Gezondsheidsfestival precies over?

‘Omdat ik verwacht dat er veel mensen uit de zorg zijn wil ik heel graag overbrengen dat bibliotheken professionele partners zijn om mee samen te werken voor kwetsbare groepen. Mijn oproep is bovendien om samen te werken met de bibliotheken om deze groepen te bereiken. Dat willen we laten ervaren aan de hand van een casus die we presenteren.

Het is trouwens niet nieuw of helemaal onbekend hoor. Het gebeurt al. Een mooi voorbeeld zijn bibliotheekmedewerkers die in een huisartsenpraktijk zitten, zodat mensen die bepaalde dingen lastig vinden gelijk kunnen worden geholpen. Er zijn al wel initiatieven zoals in Meppel waar de bieb samenwerkt met het gezondheidscentrum en daar mensen helpt met maken van een afspraak voor de herhaalprik van de Coronavaccinatie. En in Drachten waar samen met een leefstijlcoach een groepje mensen werd begeleid bij het koken. Wat is nou gezond en wat niet? Daar zit een natuurlijk ook een lees- en rekencomponent in als het gaat om ingrediënten en hoeveelheden.’

Is de workshop voor iedereen op het festival bedoeld?

‘De bieb is voor heel veel mensen een plek van betekenis. Om te werken aan je vaardigheden, maar ook om anderen te ontmoeten met koffietafels en bijeenkomsten. Echt een plek voor sociaal contact. En kijk, het gaat me niet om de bieb, maar om die 4 miljoen mensen die het lastig vinden om mee te doen in de samenleving. Allemaal komen dus.’

 

 

Meer weten?

Wil je meer weten? Kom dan naar de sessie van Yolanda en Froukje. Maar kijk ook vast deze aflevering van Kassa over laaggeletterdheid en de zorg en waar mensen met beperkte basisvaardigheden tegenaan lopen: https://www.bnnvara.nl/kassa/artikelen/problemen-wegens-laaggeletterdheid-verdwaald-in-het-zorgsysteem.